Skip links
Temperatura de cor e iluminación urbana: por que non toda a luz branca é igual

Temperatura de cor e iluminación urbana: por que non toda a luz branca é igual 

Durante moito tempo falouse de “luz branca” na iluminación pública como se fose un concepto único. Porén, a experiencia e a evidencia científica amosan que a temperatura de cor da luz branca ten efectos diferentes sobre a saúde, o medio ambiente e o ceo nocturno, polo que a súa elección é hoxe un criterio fundamental no deseño da iluminación urbana. 

A temperatura de cor correlacionada (CCT) exprésase en Kelvin (K) e define o ton da luz branca. Valores baixos, entre 2200 e 2700 K, percíbense como luz cálida, mentres que valores altos, entre 4000 e 6000 K, corresponden a unha luz branca fría, máis rica en compoñente azul. A medida que aumenta a CCT, aumenta tamén o impacto sobre os ritmos circadianos, a fauna nocturna e a dispersión da luz na atmosfera. 

Diversos estudos demostraron que a luz rica en azul durante a noite altera máis o sono ao suprimir a melatonina, mesmo a igual nivel de iluminación. Por este motivo, a Asociación Médica Americana recomenda que o alumeado exterior teña temperaturas de cor iguais ou inferiores a 3000 K, co fin de reducir o deslumbramento e a perturbación do descanso nocturno. Ademais, ensaios en contornas urbanas indican que é posible manter a percepción de seguridade con luces máis cálidas, sempre que o deseño sexa uniforme e ben dirixido. 

Desde o punto de vista ambiental, a luz azul dispérsase con maior facilidade na atmosfera, polo que as luminarias frías incrementan o resplandor luminoso nocturno (skyglow) e dificultan a observación do ceo estrelado. Por iso, as guías de iluminación responsable e os organismos de protección do ceo nocturno recomendan CCT ≤3000 K para minimizar o impacto sobre a biodiversidade e os ciclos biolóxicos das especies nocturnas. 

As directrices máis recentes para as cidades apostan por un enfoque centrado nas persoas: evitar a sobreiluminación, limitar a luz intrusiva en fachadas e empregar sistemas adaptativos, como a regulación nocturna ou os sensores de presenza. A aceptación cidadá adoita mellorar cando a iluminación é menos deslumbrante e mellor distribuída, aínda que resulte algo máis cálida. 

En termos prácticos, recoméndase empregar 2200–2700 K en zonas residenciais e contornas naturais2700–3000 K en eixes viarios e áreas comerciais e iluminación cálida e moi dirixida en espazos patrimoniais. A experiencia demostra que unha boa iluminación urbana non depende de máis luz, senón de mellor luz, axeitada ao uso do espazo e ao benestar colectivo.